Google Earth Engine(GEE) ile NBR Analizi

GİRİŞ

Ormanlar çeşitli bitki , hayvan ve mikroorganizmaları içerisinde barındıran bir ekosistemdir. Bu alanların doğru ya da dolaylı yoldan tahrip ve yok edilmesi yalnızca hayvan ve bitki ekosistemini etkilemekle kalmaz uzun vadede iklim değişikliği, turizm, sanayi, sağlık gibi pek çok alanıda etkiler. Bunların yanı sıra ormanların yok edilmesi heyelan ve taşkınlar, kuraklık, hava kirliliği gibi büyük problemlerle karşı karşıya kalma olasılığını artırır. Türkiye 77.945.200 hektara üzerine kurulmuş bir ülkedir ve ülkemizin yaklaşık %27’si (20.763.248 hektar) ormanlık alanlardan oluşur. Ormanların çoğunluğu Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz bölgesinde toplanmıştır. Doğu Karadeniz ormanları nemcil karakterli türlerden oluşur. Kayın başta olmak üzere, Ladin,Meşe, Kestane, Gürgen, Ihlamur, Akçaağaç, Dişbudak kıyı ormanları içinde en yaygın türlerdir. (Efe & Sönmez, 2015) Marmara bölgesinde ise nemli orman ağaçlarından Meşe, Kayın, Gürgen, Kestane, Akçaağaç, Kavak, Ihlamur türleri görülsede bölgede yaygın olarak görülen türler Meşe, Kayın ve Göknar ağaçlarıdır. Akdeniz ve Ege bölgesinde ise sıklıkla Kızılçam’a rastlamakla birlikte Akdeniz ormanlarında Sedir ve Göknar ağaçlarına sıklıkla rastlanır. Bahsi geçen ağaç türlerinden yanmaya en müsait olan türün ise Akdeniz ve Ege bölgesinde sıklıkla rastlanan Kızılçam olduğu bilinmektedir. Orman yangınlarının sıklıkla görüldüğü ülkemizde, özellikle Akdeniz ve Ege bölgeleri iklimin de etkisi ile yangınlardan çok fazla etkilenmektedir. Her yıl yanan ormanlar bölgede ekonomik ve ekolojik büyük tahriplere yol açmaktadır. (Karabulut ve ark., 2016) 
Akdeniz bölgesi ikliminin yazları kurak ve sıcak geçirmesinin yangınlara büyük etken olduğu bilinmektedir. Özellikle Temmuz - Ağustos aylarında sıcaklığın en yüksek değere ulaşmasıyla bu bölgede rüzgarında etkisiyle dallar birbirine sürterek doğal sebeplerle yangın olasılığını artırmaktadır. Buna ek olarak bu yangınlar beşeri sebeplerden dolayı da ( orman alanlarında cam şişe, plastik bırakılması, izmarit, kibrit, çakmak gibi yakıcılığı yüksek maddelerin ormana atılması vb.) çıkabilmektedir. 
Orman Genel Müdürlüğü yangın türlerini Örtü Yangını (Orman toprağını örten ölü ve diri örtüyü yakan yangın) ve Tepe Yangını (Ağaç ve ağaçcıkların tepelerini de yakarak ilerleyen yangın) olarak sınıflandırmaktadır. (OGM 258 Sayılı Tebliğ) 
Yangınlar sonrasında bu alanları tespit edip erken eylem planları oluşturmak büyük önem arz etmektedir ancak saha çalışması yapılarak yanan alan ve yanma şiddeti tespiti her zaman mümkün olmamaktadır. Alan tespit çalışmaları için herkesin kullanımına açık uydu görüntüleri indirilip ArcGIS ve QGIS gibi programlarda analiz edilebilir. Bu görüntüleri indirmek ve belirtilen programlar aracılığıyla analiz etmek kaynak ve maliyet yönetimi açısından pek kullanışlı değildir. Google Earth Engine, web tabanlı uzaktan algılanmış görüntülerin değerlendirildiği bir arayüzdür. Özellikle gereksiz veri depolamasının önüne geçilmesi ve veri işlem hızının bilgisayardan bağımsız olmasını sağlayan web tabanlı bu sistemler, hızlı analiz ve karar alma imkanı sağlamaktadır. (Dereli 2018)